NGHIÊN CỨU NUÔI TRỒNG THÀNH CÔNG MỘT LOÀI NẤM MỚI: NẤM NGỌC BÍCH (HYPSIZYGUS MARMOREUS)

Đánh giá: 0 người đã đánh giá bài báo này.
Người viết: nonghoc08, ngày 3/12/2012, trong mục "TRỒNG NẤM"
Tóm tắt: Nấm Ngọc bích là loại nấm quý và có giá trị dinh dưỡng cao. Nấm có mùi vị thơm ngon, tác dụng kích thích tiêu hóa, rất hợp khẩu vị đối với người Á Đông. Ở Nhật Bản, nấm được sử dụng rất rộng rãi trong bữa ăn hàng ngày. Nấm Ngọc bích còn có giá trị dược liệu cao. Nấm có thể làm giảm cholesterol trong máu, ngăn chặn sự lão hóa, giúp cơ thể chống lại vi trùng gây bệnh… Đặc biệt là khả năng hoạt hóa làm tăng sản xuất interneukin- , đại thực bào, chống khối u.

NGHIÊN CỨU NUÔI TRỒNG THÀNH CÔNG MỘT LOÀI NẤM MỚI: NẤM NGỌC BÍCH (HYPSIZYGUS MARMOREUS)

 

                           Nguyễn thị Thu Trang – Lê Duy Thắng
                            Đại học Khoa học Tự nhiên TP. HCM  
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  
Nấm Ngọc bích có tên khoa học là Hypsizygus marmoreus H.E. Bigelow. Tên tiếng Nhật là Bunashimeji, tên tiếng Hoa là Yuxun hay Bayuxun, còn tên tiếng Anh là Crab mushroom hay Beech mushroom.
Riêng tên tiếng Việt thì phức tạp hơn, thị trường phổ biến gọi là nấm Linh chi trắng và nâu dễ gây ngộ nhận với nấm Linh chi dược liệu, ngoài ra cũng có đề nghị gọi là nấm Cua, nấm Cẩm thạch, ở phía Bắc còn gọi là Ngọc trâm hay Ngọc châm.
Hiện nay có hai chủng nấm Ngọc bích: trắng và nâu (hình 1 và 2)
   

Hình 1: Ngọc bích trắng                        Hình 2: Ngọc bích nâu

 
Nấm Ngọc bích là loại nấm quý và có giá trị dinh dưỡng cao. Nấm có mùi vị thơm ngon, tác dụng kích thích tiêu hóa, rất hợp khẩu vị đối với người Á Đông. Ở Nhật Bản, nấm được sử dụng rất rộng rãi trong bữa ăn hàng ngày.
Nấm Ngọc bích còn có giá trị dược liệu cao. Nấm có thể làm giảm cholesterol trong máu, ngăn chặn sự lão hóa, giúp cơ thể chống lại vi trùng gây bệnh… Đặc biệt là khả năng hoạt hóa làm tăng sản xuất interneukin- , đại thực bào, chống khối u.
I. VỀ HÌNH THÁI GIẢI PHẪU CỦA NẤM NGỌC BÍCH

Nấm thường mọc thành cụm có từ 60 – 70 tai. Tai nấm chia thành 3 phần chính: mũ nấm, phiến nấm và cuống nấm. Cuống không có vòng cổ, dài trung bình 5.95cm ± 0.22; mũ nấm hình tròn màu xám, trơn láng, có đốm, đường kính biến thiên từ 1.3–3 cm Phiến nấm có màu trắng, cứ 1cm có 40 – 60 phiến. Trên phiến có các đảm hình chùy, mỗi đảm mang 4 đảm bào tử, bào tử hình trứng có đường kính 2.5cm (hình 3).

 

  Mũ nấm - Phiến nấm       Tai nấm Ngọc bích      Tai nấm cắt ngang    Phiến nấm nhìn dưới kính hiển vi        

        Hình 3: Hình thái giải phẩu nấm Ngọc bích

 

 

II. KHẢO SÁT HOẠT TÍNH ENZYM PHÂN GIẢI

Thử nghiệm hoạt tính enzyme thủy giải các thành phần như tinh bột, chất xơ (cellulose), chất mộc (lignin) ở nấm Ngọc bích ghi nhận ở hình 4.

  Hoạt tính thủy giải tinh bột         Hoạt tính thủy giải cellulose        Hoạt tính thủy giải lignin

                Hình 4 : Hoạt tính enzym thuỷ giải của nấm Ngọc bích

          Kết quả cho thấy nấm Ngọc bích có đầy đủ các enzyme thủy giải hoạt tính khá tốt, nhất là cellulase.

III. KHẢO SÁT CHU KỲ TĂNG TRƯỞNG CỦA TƠ NẤM NGỌC BÍCH

Sử dụng môi trường PGY (Potato – Glucose – Yeast) để khảo sát pha tăng trưởng của nấm Ngọc bích theo thời gian.

 

 

Biểu đồ 1: Khối lượng sinh khối  khô của nấm Ngọc bích qua các ngày theo dõi   

        Nhận xét: 

- Nấm Ngọc bích có thời gian tăng trưởng kéo dài trong khoảng 62 ngày.
    * Pha tiềm tàng hay pha lag (lag phase) là 12 ngày
    * Pha tăng trưởng hay pha log (log phase) là 22 ngày
             * Pha ổn định 16 ngày
             * Sau đó là pha suy tàn.
        - Từ biểu đồ cho thấy pha tăng trưởng của nấm Ngọc bích có thời gian dài nhất. Khi tơ nấm phủ kín bề mặt môi trường, quá trình tăng trưởng kết thúc, nấm bước vào giai đoạn ổn định, lúc này sinh khối tăng không đáng kể.
 
IV. KHẢO SÁT MÔI TRƯỜNG NHÂN GIỐNG
Sử dụng các môi trường thông dụng: PGAY, PGA, MGAY, MGA (*) chia vào các đĩa petri.
Sau 18 ngày theo dõi trên 4 môi trường, nhận được kết quả ở hình 5:

 Hình 5: Tơ nấm Ngọc bích trên môi trường PGAY, PGA, MGA, MGAY

  

Biểu đồ 2: Tốc độ lan tơ trung bình của nấm Ngọc bích trên 4 loại môi trường.

 (*)   P = potato (khoai tây); M = malt (lúa nẩy mầm); G = glucose (đường); A = agar (thạch); Y = yeast (cao nấm men)
 
Nhận xét:
- Tốc độ lan tơ: trong 4 môi trường thí nghiệm, thì tơ nấm trên PGAY có tốc độ lan tơ nhanh nhất ( 3.59 mm/ngày), thấp nhất là trên MGAY ( 2.89 mm/ngày).
- Độ dày tơ: các môi trường có bổ sung cao nấm men, thì tơ mọc dày hơn. Trong đó, PGAY có tơ dày nhất, còn trên MGAY thì độ dày không đều.
Tóm lại, môi trường thích hợp cho sự phát triển của nấm Ngọc bích ở thí nghiệm này là PGAY.

 V. KHẢO SÁT KHẢ NĂNG NUÔI TRỒNG NẤM NGỌC BÍCH

Mạt cưa xử lý với nước vôi 1% và ủ đống trong 3 ngày, sau đó phối trộn với cám gạo theo các nồng độ như sau: 0% (ĐC), 5% (5C), 10% (10C), 15% (15C)

 

Biểu đồ 3: Ảnh hưởng của nồng độ cám gạo        Hình 6So sánh sự bổ sung nồng độ cám                                                  bổ sung lên tốc độ lan tơ trên cơ chất mạt cưa.      gạo khác nhau                  

 Nhận xét:  

         - Về tốc độ lan tơ: các nghiệm thức bổ sung cám gạo đều cho tốc độ lan tơ nhanh hơn so với đối chứng. Trong đó tỷ lệ bổ sung 10% cám gạo là tốt nhất.
- Về độ dày tơ: ở các nghiệm thức bổ sung cám gạo thì tơ phân nhánh mạnh hơn. Trong đó:
      * Ở 10% cám gạo, tơ phân nhánh mạnh và phủ trắng giá thể.
      * Ở 15% cám gạo, có hiện tượng tiết những giọt nước màu vàng sau 35 ngày theo dõi, mặc dù tơ nấm chưa phủ kín giá thể.
- Trên môi trường mạt cưa, do sự nén chặt, nên thời gian đầy bịch khá dài, khoảng 45 ngày.     
Thời gian đầy bịch như vậy, cũng có thể là nguyên nhân gây già hóa tơ.

Để khắc phục điều này chúng tôi bổ sung bã mía vào môi trường để độ xốp của giá thể lên. Kết quả nhận được:

  

  Biểu đồ 4: Tốc độ lan tơ trên các nghiệm thức            Hình 7: So sánh tơ ăn lan khi phối trộn mạt cưa
 phối hợp tỷ lệ mạt cưa và bã mía                                  và bã mía.    
 
          Chú thích: B = 100% bã mía; M = 100% mạt cưa; M : B = tỉ lệ giữa mạt cưa và bã mía
 
Nhận xét:
 
- Tốc độ lan tơ trung bình của nấm Ngọc bích trên nghiệm thức bổ sung 50% mạt cưa: 50% bã mía là nhanh nhất (5.37 mm/ngày).
- Ở tỷ lệ này sự chia nhánh và độ dày tơ cao nhất.
         - Tơ lan đầy bịch trong 35 ngày

     Bổ sung cám gạo hoặc DAP với cơ chất là mạt cưa và bã mía (tỉ lệ 1 : 1) cho kết quả ở hình 8 và 9:

 

 Hình 8: Ảnh hưởng tỷ lệ cám gạo lên tốc độ lan tơ    Hình 9: Ảnh hưởng của tỷ lệ DAP lên tốc độ lan tơ                             trên cơ chất 50% mạt cưa: 50% bã mía                        trên cơ chất 50% mạt cưa : 50% bã  mía                                                          

 Nhận xét:  

         - Về tốc độ lan tơ: các nghiệm thức đều có có tốc độ lan tơ thấp hơn so với đối chứng, trên môi trường không bổ sung có tốc độ lan tơ nhanh nhất. Môi trường bổ sung DAP có tốc độ lan tơ nhanh hơn so với cám gạo.
      * Bổ sung cám gạo tốt nhất là 10% (10G) với tốc độ lan tơ là 2.91mm/ngày
      * Bổ sung DAP tốt nhất là 4‰ (4D) với tốc độ lan tơ là 3.96 mm/ngày.
- Về độ dày tơ: mặc dù môi trường không bổ sung có tốc độ lan nhanh nhất, nhưng tơ nấm lại mỏng hơn môi trường có bổ sung. Trong đó cám gạo cho tơ dày nhất.

VI. XÁC ĐỊNH TỶ LỆ C/N CỦA GIÁ THỂ

           Dựa vào các nghiệm thức tối ưu ở các thí nghiệm trước để chọn ra đem xác định tỷ lệ C/N. Kết quả thu được theo bảng 1

                                  Bảng 1: Tỷ lệ C/N của các nghiệm thức
 
                            Nghiệm thức
Chỉ tiêu
10C
M:B
10G
4D
Carbon tổng số
42.00
40.20
46.00
47.02
Nitơ tổng số
0.63
0.74
0.70
0.71
C/N
66.67
54.32
65.71
66.22
 
Nhận xét:
 
         Tơ nấm Ngọc bích phát triển tốt trên cơ chất:
               * Mạt cưa với tỷ lệ C/N là 66.67
               * Mạt cưa và bã mía với C/N là 54.32
               * Mạt cưa và bã mía bổ sung cám gạo là 65.71
               * Mạt cưa và bã mía bổ sung DAP là 66.22

  VII. KẾT QUẢ NUÔI TRỒNG NẤM NGỌC BÍCH

Bịch phôi sau khi tơ ăn đầy, được đưa vào phòng để sốc lạnh thu quả thể. Quá trình phát triển của nấm liên quan rất nhiều đến nhiệt độ và ẩm độ không khí.

Kết quả biểu hiện ở biểu đồ 5.

 

         

Biểu đồ 5: Sự phát triển của nấm Ngọc bích theo nhiệt độ và độ ẩm trên môi trường mạt cưa.

 
Nhận xét:
 
- Giai đoạn tơ nấm và phát triển quả thể có thời gian gần tương nhau (45 và 42 ngày).
- Ngày 72, nấm có dạng đinh và mũ nấm bắt đầu xuất hiện.
- Ngày 77 trên bề mặt mũ đã xuất hiện những đốm nhỏ. Màu sắc của mũ nấm trở nên nâu hơn và những đốm đậm vào các ngày tiếp theo. Sau đó mũ nấm mở to, màu sắc của mũ nhạt dần, các đốm chỉ thấy ở trung tâm của mũ.
- Kích thước mũ nấm tăng dần từ ngày 72 và đạt cực đại vào ngày 87. Sau khi mũ nấm đạt kích thước cực đại nấm bước vào giai đoạn già hóa.
- Nấm Ngọc bích là loài khá chặt chẽ về độ ẩm và nhiệt độ trong giai đoạn phát triển quả thể. Nhiệt độ trong phòng trồng luôn giữ ở 180C. Độ ẩm từ khi thấy xuất hiện mũ nấm, nếu cao quá 95% sẽ có hiện tượng biến dạng (sần sùi ở trên đỉnh mũ).
 
 
 
Hình 10: Mũ nấm bình thường với độ ẩm 90%             Hình 11: Nấm bị bệnh do độ ẩm cao (95%)
 
    * Một số hình ảnh hình thành và phát triển của nấm Ngọc bích
 
 
 
 

            Năng suất nuôi trồng nấm

              Sau 20 ngày kể từ khi nụ xuất hiện là bắt đầu thu hái nấm, cân trọng lượng tươi/ bịch 500g để tính năng suất .                

              Kết quả nấm thu được trung bình ở đợt 1 là 19,25% 

VIII. So sánh thành phẦn DINH DƯỠNG nẤm trỒng và nẤm mua

              Nấm Ngọc bích do nuôi trồng được đem phân tích độ ẩm và thành phần dinh dưỡng gồm: đường, đạm, khoáng, so với nấm đang bán ngoài thị trường. Kết quả thu nhận theo bảng 2

     Bảng 2: Thành phần dinh dưỡng ở nấm Ngọc bích trồng trong phòng thí nghiệm (M1) và mua ngoài thị     trường (M2) 

                                      Mẫu nấm
Thành phần
M1
M2
Độ ẩm (%)
84.88
90.83
Carbohydrate (g/ 100g nấm khô)
41.40
38.40
Protein x 4.38 (g/ 100g nấm khô)
12.80
12.44
Tro toàn phần (g/ 100g nấm khô)
5.74
7.82
 
Nhận xét:
 
- Mẫu nấm trồng có độ ẩm thấp hơn mẫu mua. 
- Hàm lượng carbohydrate và protein của mẫu M1 đều cao hơn mẫu M2, tuy nhiên về hàm lượng khoáng thì mẫu M1 lại thấp hơn mẫu M2. 

IX. KẾT LUẬN

         - Có thể nuôi trồng nấm Ngọc bích trên hổn hợp mạt cưa và bã mía có bổ sung 10% cám gạo hoặc 4%o DAP.

         - Chu kỳ tăng trưởng của tơ nấm kéo dài khoảng 62 ngày. Trong đó, pha tiềm tàng của nấm là 12 ngày, pha tăng trưởng 22 ngày, pha ổn định 16 ngày, sau đó là pha suy tàn.

- Thời gian ra nấm 42 ngày và từ lúc ra nụ đến khi thu hái mất 20 ngày.

- Tỷ lệ C/N của nấm Ngọc bích của các nghiệm thức trong thí nghiệm đều cao, có thể nấm cần ít đạm cho quá trình phát triển.

- Năng suất nấm trồng thực nghiệm đợt 1 là 19.25%.

- Nấm trồng có hình thái bên ngoài không khác nấm mua. Tuy nhiên, hàm luợng carbohydrate, protein cao hơn, còn độ ẩm và hàm lượng khoáng lại thấp hơn.
 

 

Kỹ thuật nuôi trồng nấm mỡ, nấm rơm, nấm sò, nấm hương và mộc nhĩ

Nghề trồng nấm ăn ở nước ta đã và đang phát triển. nhiều hộ nông dân giàu lên nhanh chóng nhờ trồng nấm ăn, đặc biệt trồng nấm mộc nhĩ, nấm sò, nấm rơm. Việt Nam là nước có điều kiện thuận lợi để phát triển nấm ăn-Đó là nguồn nguyên liệu trồng nấm rơm rạ, thân gỗ, mùn cưa, bã mía....có nhiều... Xem chi tiết


Chia sẻ bài báo này với bạn bè.


Ý kiến bạn đọc
Người phản hồi ngocngoc ngày Tuesday, March 13, 2012 6:52 PM
Nấm nầy rất ngon, bổ dưỡng,là rau sạch,an toàn. Tôi và mọi người rất thích. Nhưng giá thành luôn luôn cao. Người dân nghèo không thể mua được. Có cách nào để trồng được nhiều, và giá bình dân hơn một chút không các bạn? Mến.
Người phản hồi Vũ Ngọc ngày Thursday, October 9, 2014 4:01 PM
Mấy bác này làm meo nấm nhìn đẹp lắm, rất chất lượng
Người phản hồi Hong Linh ngày Tuesday, December 23, 2014 7:03 PM
Bài viết rất hay. Xin hỏi :
1) Mạt cưa sử dụng là mạt cưa mới hay mạt cưa cũ.
2) Nhiệt độ nuôi trồng là bao nhiều thì tốt nhất, miền Nam trồng được không ?.
3) Điều kiện nuôi trồng giống trồng nấm Linh Chi không ?
Cám ơn.
HL
Người phản hồi Hồng Ngọc ngày Tuesday, December 23, 2014 10:20 PM
Mạt cưa củ cũng được bạn à, tuy nhiên mạc cửa phải sạch không bị mốc, thúi là được, không nên sử dụng mùn cưa mới.
Để biết chính các nhiệt độ trồng bao nhiêu thì bạn search trên google kỹ thuật trồng nấm ngọc bích để biết, tuy nhiên đây là nấm xứ lạnh nên nhiệt độ thấp mới là thích hợp, ở miền Nam chắc phải trồng trong phòng có máy lạnh.
Kỹ thuật trồng không khác trồng nấm Linh Chi là mấy, tuy nhiên nên đọc kỹ kỹ thuật trồng để cho chắc ăn

Viết bình luận của bạn
Name:
E-mail:
Lời bình:
Insert Cancel


Các bài báo cùng chuyên mục Các bài báo cùng chuyên mục

Nuôi gia súc


Nuôi gia cầm


Nuôi các loại khác


Phòng và trị bệnh cho cây trồng, vật nuôi


Trồng cây ăn trái


Trồng rau đậu, hoa màu


Trồng cây lương thực


Trồng hoa, cây cảnh


Trồng cây rừng, cây công nghiệp


Cây làm thuốc, con làm thuốc

Rau hoa quả làm thuốc (Thảo dược)


Trồng các loại cây khác


Phân bón

Phân bón và cách bón phân

Nước tưới và tưới nước

Tưới nước và tiết kiệm nước tưới

Trồng trọt, chăn nuôi theo mùa


Vật tư, trang thiết bị nông nghiệp


Bảo quản, chế biến sau thu hoạch


Các chuyên đề nông nghiệp khác



































NÔNG HỌC TRÊN FACEBOOK
HÃY KẾT NỐI VỚI NÔNG HỌC
Giỏ hàng

Bạn chưa bỏ gì vào giỏ hàng

Lịch sử hóa đơn

GIÁ NÔNG SẢN
Lợn hơi
55,000/Kg
Điều hạt thô
26,000/Kg
Đường Biên Hoà (loại xuất khẩu)
21,000/Kg
Muối hạt
5,500/Kg
Muối iốt
6,000/Kg
Gà Tam Hoàng hơi
72,000/Kg
Gà Công nghiệp hơi
45,000/Kg
Thịt nạc đùi bò
220,000/Kg
Thịt bò thăn
260,000/Kg
Thịt lợn đùi
85,000/Kg
Thịt nạc
95,000/Kg
Trứng vịt
34,000/Kg
Trứng gà công nghiệp
25,000/Kg
Vừng vàng loại 1
65,000/Kg
Đậu đen loại 1
50,000/Kg

Xem giá các mặt hàng khácXem giá các mặt hàng khác

Nguyên nhân dẫn đến nhấn mí bị nhiễm trùng và cách khắc phục
by hienhien6796
Thu nhỏ đầu mũi làm như thế nào
by cottonbou
Phẫu thuật cắt mí mắt dưới giá bao nhiêu
by tanphanthanh94
Đến Mỹ thăm kim tự tháp và bí ẩn về lời nguyền
by vyngantype
Tìm đơn vị vận chuyển hàng bằng container giá rẻ
by vanchuyenachau1
HOA LAN BÍ KÍP

Hoa Lan Bí Kíp #50
Chiêu số 50: Để cho cây lên đều nên xoay chậu thường xuyên. Để giữ rễ mọc trong chậu, ta nên xoay sao cho rễ hướng về nguồn sáng.



theo hoalanvietnam.org

Hoa Lan Bí Kíp #6
Chiêu số 6: Mỗi vườn, mỗi vùng có tiểu khí hậu khác nhau, cho nên việc thay đổi cách trồng và tưới theo vườn người khác nên cân nhắc cẩn trọng.



theo hoalanvietnam.org

Hoa Lan Bí Kíp #42
Chiêu số 42: Cymbidiums thích ẩm nhưng lại ghét nước, và thích khô ráo nhưng lại ghét vừa khô vừa nóng.



theo hoalanvietnam.org

Hoa Lan Bí Kíp #48
Chiêu số 48: Cái rây bột có thể dùng làm cái rổ trồng lan mà lại rẻ tiền.



theo hoalanvietnam.org

Hoa Lan Bí Kíp #85
Chiêu số 85: Khi mới chơi lan không nên mua những cây quá đắt tiền. Vì mình chưa có kinh nghiệm có thể làm chết cây, tốn tiền dễ bị nản.



theo hoalanvietnam.org

Hoa Lan Bí Kíp #22
Chiêu số 22: Ở những vùng ấm áp, cố gắng gắn lan lên những cây trong vườn. Khi có hoa nhìn tự nhiên hơn là trồng trong chậu.



theo hoalanvietnam.org

Hoa Lan Bí Kíp #58
Chiêu số 58: Dùng xà-phòng nước hiệu Peppermint oil& castille (có bán tại cửa hàng thực phẩm) làm chất chống sâu bọ thật an toàn và hữu hiệu. Pha 1 thìa cà-phê vào 1 quart (¼ gallon hay 1 lít) nước trong bình xịt tay và xịt vào chỗ bị sâu bọ cắn cho đến khi tận diệt. Hữu hiệu nhất đối với sâu bọ thân mềm.



theo hoalanvietnam.org

Hoa Lan Bí Kíp #24
Chiêu số 24: Hoa lan thích phun nước như sương.



theo hoalanvietnam.org

Hoa Lan Bí Kíp #7
Chiêu số 7: Từ từ mua lan, không nên mua một lúc nhiều cây quá, hãy trồng thử một năm xem mình yêu thích lan tới mức độ nào.



theo hoalanvietnam.org

Hoa Lan Bí Kíp #23
Chiêu số 23: Ráng trồng Vanda trong rổ treo bằng thép mà không có đất trồng. Dây thép không mục nên khỏi phải thay chậu.



theo hoalanvietnam.org

chợ nông sản

Hãy khám phá chức năng mới của chúng tôi: tạo gian hàng, đăng sản phẩm để rao bán trực tuyến một cách miễn phí.

Cơ hội để bạn mở rộng kinh doanh, tìm kiếm đối tác và tăng doanh số nhanh nhất.

Bạn cũng đang kinh doanh trong lĩnh vực nông sản?

Tham gia ngay

KỸ THUẬT THỦY SẢN

Kỹ thuật nuôi tôm



Phòng & trị bệnh


Kỹ thuật nuôi cá


Kỹ thuật nuôi các loại thủy hải sản khác


Môi trường nước


Nuôi thủy sản theo mùa


Vật tư & trang thiết bị: thuốc, hóa chất xử lý môi trường, thức ăn, dụng cụ, thiết bị


Nuôi thủy sản theo luật và tiêu chuẩn


An toàn thực phẩm thủy hải sản


Các chuyên đề khác

Video clip nông nghiệp, thủy sản
Hỏi - đáp, thảo luận
Tin tức về các kỹ thuật mới
Các cơ quan khuyến nông - ngư
Các cơ sở đào tạo & nghiên cứu
Sách, giáo trình và website

WEBSITE LIÊN KẾT