Đâu là mô hình sản xuất bền vững cho vùng hệ sinh thái mặn - ngọt?
Đã có những tỉ phú nhờ nuôi tôm, đã có ngoại tệ "chảy" về từ xuất khẩu thuỷ sản mà con tôm ĐBSCL là chủ lực. Tất cả những gì hiện hữu đó đã không đủ minh chứng cho sự phồn thịnh, khi mà phía bên trong ấy đang âm ỉ những dấu hiệu đổ vỡ...
Ra toà... vì con tôm!
Trong 2 tháng 5- 6.2005, Chi nhánh Ngân hàng NNPTNT huyện Vĩnh Lợi (Bạc Liêu) đã phải làm một việc bất khả kháng: Khởi kiện 29 khách hàng vì thiếu nợ không trả. Vĩnh Hậu - xã có 100% diện tích NTTS - hiện 5/7 tỉ đồng dư nợ đã là nợ quá hạn. Tương tự, trong 43 tỉ đồng dư nợ ở xã Hưng Thành nợ quá hạn lên đến 20 tỉ đồng.
Ông Lê Thành My - Giám đốc chi nhánh Ngân hàng NNPTNT huyện Đông Hải, Bạc Liêu - cho biết: "Tỉ lệ nợ quá hạn đã vượt gấp đôi mức cho phép, tôi biết nhiều người không có khả năng thanh toán". Tính chung, tổng dư nợ vay NTTS ở Bạc Liêu hiện lên đến trên 3.600 tỉ đồng; trong đó tỉ lệ nợ quá hạn gần 10%. Hàng loạt nguyên nhân dẫn tới người nuôi tôm nợ quá hạn được nêu ra: Nuôi kém hiệu quả, rủi ro cao, người nuôi thiếu phương án sản xuất...
Tuy nhiên, tình hình còn đáng quan ngại hơn là nhiều trường hợp vay "nóng" bên ngoài với lãi suất chóng mặt. Chủ tịch huyện Giá Rai Nguyễn Vũ nêu ra thực tế: Tình trạng người dân vay "nóng" với lãi suất lên đến 20%/tháng không ít, vay để trả nợ ngân hàng.
Môi trường xấu đi
Người dân miệt U Minh, huyện Trần Văn Thời (Cà Mau) nói rằng đây là vùng đất của cá rô đồng, cá sặc rằn. Thế nhưng, hiện nay giá một cân khô sặc rằn ngay tại đất địa này đã ngót nghét 200.000 đồng. Môi trường xấu đi khiến nơi đây ngày càng vắng bóng những "loài cá truyền thống".
Không ít cánh rừng ở Bạc Liêu, Cà Mau điêu đứng vì con tôm. Bạc Liêu quy hoạch bảo vệ đai rừng phòng hộ ngoài đê biển kết hợp khoanh nuôi rừng ngập mặn 400ha. Thế nhưng hiện diện tích này đã bị người nuôi tôm bao ví nước mặn nuôi tôm khiến hàng trăm hécta rừng mắm bị chết.
Cũng vì con tôm, mạch nước ngầm ở Bạc Liêu đã tụt từ 7 - 10m so với năm 1995 do người nuôi tự khoan giếng lấy nước ngọt để pha nước nuôi tôm. Tại nhiều vùng ở bán đảo Cà Mau, người nuôi tôm còn lấy lớp phù sa đắp lên bờ. Cái cách mà người dân gọi là "sên ruộng" này khiến bờ ruộng be bé ngày nào trở thành bờ bao - nghĩa là đất ruộng bị mất đi.
Hấp lực lợi nhuận từ con tôm đã khiến con người hành xử thô bạo với thiên nhiên và chính điều đó đang quay lại "đánh" vào người nuôi tôm. Điều đó chính là cái giá phải trả từ hệ quả tất yếu của sự chuyển dịch ồ ạt và nguy cơ tiềm ẩn không dừng lại ở đó...
Hạ tầng cho thuỷ sản không chỉ là thuỷ lợi
... Chuyển đổi quá nhanh trong khi một số hạ tầng thuỷ sản (TS) chưa xây dựng được là điều rất nguy hiểm. Thuỷ lợi tác động trực tiếp đến nguồn nước, đến tôm nuôi, nhưng không thể là yếu tố quyết định. Yếu tố hạ tầng về con giống, về các khu bảo vệ nguồn lợi TS cũng rất quan trọng nhưng chưa xây dựng được hoặc chưa được quan tâm. Hàng loạt yếu tố khác cũng tác động rất lớn đến nuôi tôm như điện, giao thông, trình độ người nuôi...
Nguồn tin: LĐ
