Những cánh đồng nuôi tôm ở Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng... đang nóng. Sức nóng không chỉ từ trên trời giội xuống, mà còn từ dưới mặt đất cằn cỗi bốc lên, từ sự sốt ruột, ê chề vì chuyện tôm chết của nông dân vùng chuyển dịch.
Càng nuôi càng lỗ
Đến nay, toàn tỉnh Sóc Trăng đã thả nuôi được trên 16.000ha tôm sú với khoảng 1,2 tỉ con giống. Tuy nhiên, diện tích tôm sú bị thiệt hại cũng tăng rất nhanh.
Tại hai huyện Mỹ Xuyên và Vĩnh Châu (Sóc Trăng) vào những ngày này nhiều hộ nuôi tôm đang cải tạo lại ao đầm để nuôi tôm... “đợt hai”.
Vì sao tôm chết? Hai tháng trước anh T.V.H. đã mở rộng diện tích nuôi tôm theo hình thức quảng canh cải tiến lên 10.000m2 với số lượng tôm giống là 60.000 con. Do thấy giá tôm tăng cao, tôm lại đạt trọng lượng khoảng 100 con/kg, anh H. bắt đầu bón thúc bằng thức ăn công nghiệp để sớm thu hoạch.
Lập tức, tôm vừa lột vỏ đã lủi đầu vào mé nước chết, thân đỏ như luộc. Anh H. than thở: “Ngủ một đêm sáng dậy nhìn xuống ao tôm mà muốn... xỉu. Tôm chết nhanh lắm, không kịp trở tay”.
Tại Cà Mau, câu chuyện tôm chết cũng đang “nóng”. Ông Nguyễn Văn Sơn - phó trưởng ban nhân dân ấp Tân Hòa, xã Thạnh Phú, huyện Cái Nước (Cà Mau) - cho biết năng suất tôm cứ giảm dần.
Thời điểm năm 2001, 2ha cho thu hoạch 40 triệu đồng/năm, sau giảm còn 30 triệu rồi 24 triệu và năm 2005 không đủ trả tiền mua giống để thả mới. Tình trạng này diễn ra phổ biến ở Cà Mau.
Ông Nguyễn Thông Nhận - phó giám đốc Sở Thủy sản Cà Mau - thẳng thắn nhìn nhận: “Do diện tích tôm nuôi tăng quá nhanh, năm 2000 chỉ có vài chục ngàn hecta, nay đã tăng lên trên 240.000ha, năng suất nuôi không tăng, lại đang có chiều hướng giảm rõ rệt”.
Diện tích tôm sú chết chủ yếu rơi vào những hộ nuôi theo mô hình quảng canh và quảng canh cải tiến. Với thói quen nuôi gối vụ nên đợt tôm trước chuẩn bị thu hoạch là người dân đã tiếp tục thả giống mới để nuôi đợt tiếp theo.
Có những hộ nuôi đến... 3 vụ/năm vì cho rằng không cho tôm ăn thức ăn công nghiệp nên nguồn nước không bị... ô nhiễm (!?). Một số nông dân còn cho biết nuôi tôm trái vụ sẽ thu được lợi nhuận cao hơn do giá con giống thấp trong khi tôm bán được giá. Nhưng thực tế thì đang diễn ra ngược lại.
Vẫn trả phí cho bài học cũ
Theo thống kê chưa đầy đủ của sở thủy sản các tỉnh trong khu vực ĐBSCL, diện tích tôm chết khá lớn: Cà Mau có 97.000/240.000ha tôm bị chết (với mức độ thiệt hại tùy ao, từ 20-80% số tôm thả nuôi); Kiên Giang 10.000/24.000ha tôm bị chết (thiệt hại 50-70%); Trà Vinh 1.350/11.050ha tôm bị chết (thiệt hại 50%)...
Môi trường nuôi đang giết dần vùng tôm nhưng những nỗ lực khôi phục môi trường vẫn chưa được quan tâm. Từ nhiều năm qua ở vùng nam quốc lộ 1A, nơi có diện tích nuôi tôm lớn nhất tỉnh Bạc Liêu với gần 100.000ha luôn bị thiếu nước sản xuất làm cho tôm chết hàng loạt.
Sở Nông nghiệp - phát triển nông thôn tỉnh Bạc Liêu cho biết có hệ thống thủy lợi phục vụ nuôi trồng thủy sản ở khu vực này.
Tuy nhiên, theo khảo sát của chúng tôi, đa số các tuyến kênh này đều bị bồi lắng, không được nạo vét thường xuyên và đặc biệt là hầu hết hệ thống kênh cấp 1 và 2 ở đây lại là những tuyến kênh phục vụ nông nghiệp trước đây.
Mặc dù các tuyến kênh này sắp trơ đáy nhưng năm 2006 này số vốn được ghi cho công tác thủy lợi toàn tỉnh chỉ có... 4 tỉ đồng, trong đó phải dành một nửa để quyết toán cho hai công trình thủy lợi của năm 2005! Nếu dành tất cả số còn lại cho vùng trọng điểm nuôi tôm của tỉnh thì chỉ vỏn vẹn có... 2 tỉ đồng!
Chưa kể nhiều qui hoạch cho vùng tôm vẫn còn nằm trên giấy. Ông Nguyễn Thông Nhận cho biết: “Để chuyển dịch trên 200.000ha đất trồng lúa sang luân canh lúa tôm, lẽ ra Cà Mau phải đầu tư 4.000 tỉ đồng để phát triển, hoàn thiện hệ thống thủy lợi.
Nhưng thực tế năm năm qua mới có 400 tỉ đồng được đầu tư vào việc làm thủy lợi”. Bên cạnh đó, người nuôi vẫn quá chủ quan, bỏ qua các yêu cầu khắt khe của qui trình nuôi. Mặc dù tỉnh đã tốn khá nhiều kinh phí để tập huấn cho bà con nhưng người nuôi vẫn làm theo cách của mình.
Cần nước thì lấy trực tiếp từ ngoài kênh thủy lợi vào. Khi tôm nuôi bị chết, nước trong đầm ô nhiễm thì vô tư bơm ra. Có khi người này đang bơm nước ô nhiễm ra sông thì ông hàng xóm lại lấy nước vào vuông tôm mình. Nguyên nhân tôm chết không mới nhưng cả nhà quản lý và người nuôi vẫn chấp nhận trả phí cho bài học đã cũ!
NHƯ Ý - NGỌC DIÊN - VIÊT SỬ
Nguồn tin: TT
