Ngư dân miền Trung đánh bắt cá ngừ đại dương
Để bảo vệ mình khỏi nguy cơ phá sản, một số doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thuỷ sản tự đầu tư thiết bị đo định lượng kháng sinh tồn dư; rồi in ấn tài liệu tuyên truyền đến người dân về mối nguy hại dư lượng kháng sinh, hoá chất chứa trong thuỷ sản
Ngư dân miền Trung thường dùng nước đá để bảo quản hải sản
3 giờ sáng, cảng cá Thuận Phước, thành phố Đà Nẵng đã nhộn nhịp cảnh bán mua hải sản. Trên bến cảng, xe đông lạnh khắp nơi đến, xe thì tiến, xe thì lùi, rồi xếp thành từng dãy chờ ăn hàng. Dưới sông Hàn, những tàu thuyền đi nghề giã cào, lưới vây, câu mực, câu ngừ ngoài khơi tấp nập trở về cạp mạn vào cầu cảng, hối hả chuyển cá tôm lên bờ. Còn hàng chục tàu khác đang tất bật với công việc kiểm tra, tính toán lại lần cuối lượng xăng dầu cùng mọi loại vật tư để sáng sớm mai nhổ neo. Trong đủ mọi thứ chuẩn bị cho một chuyến khai thác xa bờ, có một thứ không thể thiếu, đó là nước đá. Ông Nguyễn Văn Sao, chủ tàu BĐ8119 TS, công suất 125CV, phường Trần Phú, thành phố Quy Nhơn cho biết: Thông thường mỗi tàu ra khơi khoảng 4 đến 5 ngày cần 4 đến 5 nước tấn đá để bảo quản tôm cá.
Đội tàu của ngư dân Quảng Ngãi và Đà Nẵng mỗi chuyến biển kéo dài từ 10 đến 15 ngày, muốn giữ cho tôm cá tươi sống, phải chở theo 700 đến 800 cây đá.
Chúng tôi hỏi chuyện nhiều chủ tàu trên cảng và tận mắt thấy nhiều tàu vào bờ vẫn còn từng tảng nước đá dưới hầm tàu. Tất cả ngư dân khẳng định họ không biết dùng kháng sinh để bảo quản thuỷ sản. Nhiều doanh nghiệp chế biến thuỷ sản ở thành phố Đà Nẵng đều đưa ra lời nhận xét, từ trước tới nay, ngư dân khu vực miền Trung chuyên dùng nước đá ướp lạnh giữ hải sản tươi sống lâu ngày chứ không có thói quen sử dụng hóa chất để bảo quản. Ông Trần Văn Lĩnh, Giám đốc Công ty Thuỷ sản và Thương mại Thuận Phước, thành phố Đà Nẵng cho biết Công ty ông chưa một lần phát hiện hải sản khu vực miền Trung có dư lượng kháng sinh. Thói quen chung của ngư dân là không sử dụng hoá chất hay kháng sinh để bảo quản thủy sản và sự công nhận của doanh nghiệp thu mua chế biến hải sản là một căn cứ đáng tin cậy.
Ngư dân bảo quản hải sản bằng nước đá
Thế nhưng vào tháng 8 năm ngoái, Công ty Kinh doanh chế biến hàng xuất nhập khẩu Đà Nẵng phát hiện 7 tàu cá tỉnh Quảng Ngãi bán 20 tấn cá ngừ ướp phân đạm, urê. Quan sát thực tế thị trường mua bán hải sản, chẳng ai dám chắc chỉ có ngần ấy tàu sử dụng hoá chất bảo quản khi mà tại các cảng cá, không thấy bóng dáng của cán bộ y tế và ngành thuỷ sản tiến hành kiểm tra tàu đánh bắt xa bờ mang tôm cá từ ngoài khơi vào đất liền bán.
Đừng chỉ vì cái lợi trước mắt
Cũng như trong bảo quản thuỷ sản đánh bắt, người nuôi trồng thuỷ sản vùng ven biển miền Trung ít có thói quen sử dụng kháng sinh khi tôm nuôi bị bệnh. Ông Phan Thế Nhân, chủ cơ sở sản xuất tôm giống ở thôn 1, xã Điện Dương, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam cho biết: Cơ sở của ông có 3 trại ươm tôm giống, mỗi năm sản xuất 20 đến 30 triệu con tôm giống bán khắp thị trường cả nước. Mười năm làm nghề, không ít lần, cơ sở phải tiêu huỷ hàng loạt lô tôm mắc bệnh cốt giữ lấy cái tiếng để làm ăn lâu dài. Trong quy trình nuôi tôm giống, các chế độ bảo vệ môi trường nuôi được thực hiện đầy đủ. Những năm gần đây, dịch bệnh tôm tràn lan, người nuôi tôm yêu cầu khắt khe hơn về con tôm giống sạch. Vì vậy, cả xã Điện Dương với hàng trăm cơ sở sản xuất tôm giống nhưng không mấy ai sử dụng kháng sinh điều trị cho tôm.
Ông Nguyễn Văn Tám, một chủ trang trại nuôi tôm sú ở thôn 6, xã Cẩm Thanh, thị xã Hội An bắt đầu nuôi tôm công nghiệp từ năm 1998. Ông nuôi hơn 14 héc ta, mỗi năm thu cả trăm tấn tôm nhưng rất ít bị dịch bệnh. Những năm trước, chuẩn bị thả nuôi, ông thường xử lý hồ bằng các loại hoá chất như Chlorin, iốt.. Còn bây giờ, trang trại ông cũng như người nuôi tôm quanh vùng đều dùng men sinh học xử lý lòng hồ. Khi tôm bị bệnh ông đành ngậm ngùi bán rẻ mà không dùng kháng sinh.
Đó là những hộ trường vốn, còn gia đình nuôi nhỏ lẻ vốn ít, chẳng may tôm mắc bệnh, đành liều cứu gia sản bằng cách mua kháng sinh chữa trị bệnh cho tôm. Mặt khác, ngay trong các giáo trình đào tạo kỹ sư, kỹ thuật viên nuôi trồng thuỷ sản của nước ta nhiều năm trước đều hướng dẫn cách điều trị bệnh tôm bằng kháng sinh. Trên thị trường thuốc chữa bệnh hiện nay, kháng sinh bày bán tràn lan, bất cứ ai cũng có thể mua hàng tá thuốc kháng sinh mà không cần đơn của bác sĩ. Đây là một yếu tố khiến cho kháng sinh càng dễ dàng xâm nhập vào thực phẩm. Thuỷ sản chứa dư lượng kháng sinh đã làm biết bao doanh nghiệp điêu đứng. Để bảo vệ mình khỏi nguy cơ phá sản, một số doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thuỷ sản đầu tư phương tiện thiết bị đo định lượng kháng sinh tồn dư trong nguyên liệu. Công ty Kinh doanh chế biến hàng xuất nhập khẩu Đà Nẵng chuyên chế biến các loại cá xuất khẩu sang thị trường Trung Đông mua máy quang phổ đo dư lượng hoá chất bảo quản thuỷ sản. Công ty Thuỷ sản và Thương mại Thuận Phước, Đà Nẵng bỏ ra 20 ngàn USD mua máy kiểm nghiệm theo phương pháp ELISA. Mặt khác, các doanh nghiệp tự liên kết với nhau in ấn tài liệu tuyên truyền đến tận người dân về mối nguy hại dư lượng kháng sinh, hoá chất chứa trong thuỷ sản.
Dư lượng kháng sinh trong thuỷ sản là nguy cơ lớn ảnh hưởng đến kinh tế và việc làm của người lao động, làm phương hại đến chất lượng và thương hiệu của hàng thuỷ sản xuất khẩu của Việt Nam trên thị trường thế giới mà lâu nay chúng ta dày công gây dựng. Các mặt hàng thuỷ sản xuất khẩu của nước ta chứa dư lượng kháng sinh có thể nhiễm phải từ nhiều khâu, nuôi trồng, đánh bắt, bảo quản, thức ăn chăn nuôi, con giống, thu mua, chế biến. Thực tế ở vùng duyên hải miền Trung hiện nay, các ngành y tế, thuỷ sản vẫn chưa thực sự có chương trình mạnh mẽ ngăn chặn dư lượng kháng sinh. Công tác tuyên truyền vận động người dân, công tác kiểm tra giám sát việc sử dụng kháng sinh thả nổi cho doanh nghiệp tự lo. Thế nhưng doanh nghiệp chế biến thuỷ sản xuất khẩu thì không thể kiểm soát và cũng không có quyền kiểm soát kháng sinh nếu thiếu sự chung tay của các ngành và chính quyền các cấp. Việc ngăn chặn triệt để dư lượng kháng sinh trong hàng thuỷ sản xuất khẩu phải được cả xã hội tham gia chứ không phải chuyện của riêng ai./.
Thanh Hà- Đồng Mạnh Hùng
Nguồn tin: VOV
