Thu hoạch cá tra ở huyện Châu Phú (An Giang).
Giá thức ăn đang tăng với tốc độ phi mã, còn giá cá lại tuột từng ngày... như đang dồn đẩy nghề nuôi cá tra vùng ĐBSCL vào vòng xoáy đầy trắc ẩn.
Nguy cơ thua lỗ đang lan rộng nhưng người dân cứ lao theo cơn lốc quá đà, thả tay vung tiền mua đất đào ao, tiếp tục mở rộng quy mô bất chấp thua lỗ, ô nhiễm môi trường...
Tháng 12, lâu nay được dân nuôi cá tra ở ĐBSCL xem như thời giá vàng trong năm với cú đúp lợi nhuận: Giá thức ăn chăn nuôi xuống sát sàn, còn cá thì được các nhà xuất khẩu tranh nhau mua với giá cao nhất để đáp ứng cho nhu cầu đón lễ Noel và Tết ở bên kia đại dương. Thế nhưng năm nay quy luật ấy đã không còn nữa, người nuôi cá tra ở ĐBSCL đang đứng trước hố sâu thua lỗ kép.
Giá cá: Cú trượt không phanh
Đó là thực trạng đang phủ lên làng nghề nuôi cá tra ở ĐBSCL. Bởi chỉ cách đây vài tháng, cá tra được các nhà máy chế biến săn đón với mức kỷ lục 15.500đ, thậm chí đến 17.500đ/kg cá nguyên liệu, người nuôi 1ha đất hầm có thể thu lời cả tỉ đồng. Thế nhưng, thời hoàng kim ấy chỉ thoáng qua rồi nhanh chóng tuột dốc... tự do.
Hiện cá thịt tốt đã rớt xuống dưới 13.000đ/kg. Tuy nhiên, theo đánh giá của các nhà chế biến, đây vẫn chưa phải là giới hạn cuối cùng, nhiều khả năng giá sẽ còn tiếp tục sụt.
Ông Võ Phước Hưng - Thư ký TGĐ Cty CP XNK thuỷ sản An Giang (Agifish) - "bật mí": Sau "sự cố" từ Cơ quan Kiểm dịch động - thực vật Liên bang Nga (VPSS), sản phẩm cá tra bị ế suốt quý III, các DN bị tồn kho lượng hàng đến hàng nghìn tấn. Vì vậy, giờ đây họ tập trung cho mục tiêu giải phóng nguồn hàng tồn hơn là thu mua mới.
Ngoài ra, nạn bùng nổ DN, kinh doanh theo phương thức riêng lẻ cũng là nguyên nhân góp phần kềm hãm khả năng gượng lại của giá cá. Bởi tính đến nay, ngoài 70 nhà máy chính thức, cả nước có trên 130 đơn vị tham gia xuất khẩu cá tra. Và các DN này sẵn sàng làm tất cả để giành phần lợi cho riêng mình nên khả năng phanh lại cú trượt dốc của giá cá tra là... không thể - một lãnh đạo Cty đại gia về chế biến, xuất khẩu cá tra ở An Giang dự báo.
Nước lên... thuyền lại không lên
Thật ra, lâu nay người nuôi cá tra ở ĐBSCL đã nhẵn mặt với chuyện sụt giá của con cá tra trên thị trường đầy nghiệt ngã. Duy chỉ có điều, lần này lại rơi vào thời điểm giá thức ăn chăn nuôi đồng loạt tăng cao.
Chuyển sang nuôi bằng thức ăn tự chế vẫn không tránh khỏi lỗ vốn.
Theo ông Dương Văn Nhiệp - Phó Chủ tịch Hiệp hội Thuỷ sản Đồng Tháp - chỉ trong vòng chưa đầy 2 tháng, giá thức ăn thuỷ sản đã có đến 3 lần tăng giá, mỗi lần tăng thêm từ 200-400đ/kg...
Không chỉ xảy ra đối với các thương hiệu lớn như: Con Cò, UP..., mà ngay cả các sản phẩm mới ra lò cũng cuốn vào cơn bão giá. Thức ăn hiệu Cá Vàng tăng thêm 7.500đ/bao (25kg), hiệu HA của Cty Nova Feed, tuy mới ra lò mấy tháng nay cũng vọt thêm 200đ/kg.
Theo ước tính, hiện giá thức ăn đã tăng thêm 30% so với những tháng đầu năm, nguyên nhân chủ yếu là do nguyên liệu nhập khẩu tăng. Trớ trêu là, trong lúc giá thức ăn chăn nuôi tăng, nhưng nhà chăn nuôi giỏi lắm cũng chỉ nhận được 70% nhu cầu.
Những hộ nuôi cá thể, không có hợp đồng cung cấp, đành phải "chữa cháy" bằng cách đầu tư thiết bị chế biến thức ăn tự chế. Tuy nhiên vừa tránh vỏ dưa lại gặp phải vỏ dừa khi giá nguyên liệu này cũng đang tăng vùn vụt.
Không chỉ có giá bã đậu nành ngất ngưởng ở mức tăng thêm hơn 2.000đ/kg, chỉ trong vòng hơn 1 tháng, giá bột cá biển cũng nhích thêm hơn 1.000đ/kg.
"Với tỉ lệ bình quân 1,7kg thức ăn cho ra 1kg cá nguyên liệu, chỉ riêng tiền thức ăn đã chiếm 11.000-12.500đ/kg cá, rồi nào là tiền con giống bình quân 1.000đ/con, tiền xăng dầu thay nước, sục khí khoảng 200đ/kg cá, rồi tiền điều trị bệnh..." - ông Võ Phước Hưng tính một cách chuyên nghiệp.
Nước lên, nhưng thuyền không lên chắc chắn sẽ đẩy nhiều ngư dân trượt vào hố sâu phá sản!
Vua không... vương quyền
Với lợi thế tự nhiên, VN được xem như vương quốc của thế giới về nuôi cá tra. Thế nhưng, lâu nay sản phẩm cá tra của VN cứ như nhà vua không... vương quyền. Bởi bên cạnh việc thiếu tên thương mại chính thức, bán buôn dưới nhiều tên gọi theo yêu cầu của nhà nhập khẩu nước ngoài, chúng ta còn có hạn chế rất lớn trong việc sản xuất thức ăn thuỷ sản, khi phần lớn nguyên liệu phải lệ thuộc vào nguồn cung của nước ngoài, nên rất bị động cả về chăn nuôi lẫn hạch toán kinh tế
Lục Tùng
Nguồn tin: Lao Động
