Xuân Mậu Tý - 2008 đang về với mọi nhà, mọi người. Năm hết, Tết đến, nhiều hộ nông dân Bạc Liêu "tính sổ" và nhận thấy bên cạnh những cái được, vẫn còn không ít nỗi băn khoăn, lo lắng. Những mặt hàng chủ lực của địa phương như tôm nguyên liệu, gạo, muối, heo, vịt... bấp bênh, nhất là giá tôm nguyên liệu những tháng cuối năm sụt quá thấp, khiến người nông dân kém phấn khởi...
Những khó khăn của người nông dân
Những ngày giáp Tết Mậu Tý - 2008, chúng tôi trở lại một số xã ven biển ở Bạc Liêu. Ðến nhiều nơi gặp nhiều hộ nuôi tôm than: "Giá tôm năm nay "rớt" hơn năm ngoái bình quân 25 - 30 nghìn đồng/ kg, cộng với giá thuốc thú y, giá thức ăn cho tôm tăng đã làm rất nhiều hộ dân nuôi tôm lâm vào cảnh khó khăn. Không biết những năm sau giá tôm nguyên liệu có còn bấp bênh và liên tục sụt giảm như những tháng vừa qua nữa hay không. Nguyện vọng thiết tha của người nông dân mong sao Nhà nước có sự can thiệp hiệu quả, ngăn chặn tình trạng thương lái mặc sức câu kết với các doanh nghiệp chế biến thủy sản chèn ép quá đáng người nuôi tôm như thời gian qua...".
Qua tiếp xúc với nhiều cán bộ và những người trực tiếp nuôi tôm, chúng tôi càng cảm thông và thương cho những người làm nghề nuôi tôm vô cùng vất vả, song luôn sống trong cảnh thấp thỏm, lo âu, nhất là khi tôm nuôi bị bệnh và giá tôm nguyên liệu liên tục sụt giảm như mấy tháng qua! Ông Sáu Ngoãn, một người nổi tiếng, từng được phong là "vua" nuôi tôm ở xã Vĩnh Trạch (thị xã Bạc Liêu), nét mặt buồn rượi, bộc bạch: "Tôi và nhiều hộ nuôi tôm ở vùng biển này hiện giờ buồn lắm. Mặc dù nhiều hộ nuôi tôm đạt sản lượng khá cao, năng suất trung bình đạt 2,5 - 3 tấn/ ha, vẫn không lấy lại được vốn bù đắp cho đầu tư sản xuất...".
Chúng tôi quan sát, trên những đầm tôm mênh mông dọc theo tuyến bờ biển của tỉnh dài 56 km, người nuôi tôm bây giờ không còn "mặn mà" lắm với nghề nuôi tôm. Anh Nguyễn Xuân Thành, gần 30 năm làm nghề nuôi tôm sú ở xã Vĩnh Hậu (huyện Hòa Bình), cho biết: "Giá tôm bây giờ xuống thấp quá. Tôm sú loại 25 con/kg, cùng thời điểm này năm trước, chúng tôi bán 160 - 170 nghìn đồng, còn bây giờ chỉ 120 - 125 nghìn đồng/kg; tôm loại 30 con/kg, năm ngoái bán 110 nghìn đồng kg, thì nay chỉ còn 90 nghìn đồng/kg... Với giá sụt như vậy, dù các hộ nuôi tôm sú có đạt năng suất, sản lượng cao đến cỡ nào thì cũng lãi không nhiều, thậm chí không ít hộ còn lỗ vốn".
Theo Sở Thủy sản Bạc Liêu, tám năm qua tỉnh đã chuyển đổi hơn 80.000 ha đất trồng lúa sang nuôi tôm, nâng tổng diện tích đất nuôi tôm hiện nay lên đến gần 120.000 ha, tập trung tại các huyện Ðông Hải, Hòa Bình và thị xã Bạc Liêu. Tổng sản lượng nuôi trồng và đánh bắt thủy sản năm 2007 đạt hơn 207.490 tấn, tăng gần 15% so với cùng kỳ, trong đó sản lượng tôm gần 76.000 tấn... Ðiều đáng nói, năm 2007 vừa qua, toàn tỉnh có hàng nghìn hộ dân nuôi tôm rất "trúng", sản lượng đạt cao, nhưng vẫn lỗ. Chỉ tính trong vòng 4-5 tháng cuối năm, kể từ khi tôm nguyên liệu sụt giá, người nuôi tôm ở Bạc Liêu bị thiệt hại lên đến hàng trăm tỷ đồng.
Ông Phan Trường Giang, Giám đốc Sở Thủy sản Bạc Liêu, nói: "Một thực tế là, giá tôm nguyên liệu đột ngột sụt giảm mạnh, khiến nhiều người nuôi tôm rơi vào cảnh ăn - ngủ không ngon, các doanh nghiệp, đại lý thu mua tôm mặc sức chèn ép giá. Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương chưa có các biện pháp hỗ trợ các doanh nghiệp mua tôm nguyên liệu của nông dân trong thời điểm thu hoạch đại trà "đại hạ giá"...
Sau con tôm, trong năm Ðinh Hợi vừa qua, nhiều hộ nông dân Bạc Liêu nuôi vịt, gà, heo... cũng điêu đứng vì mấy lần dịch cúm gia cầm tái phát; rồi dịch lở mồm, long móng, dịch tai xanh ở heo xảy ra tại các tỉnh lân cận, gây thiệt hại rất lớn về kinh tế. Nông dân các địa phương trong tỉnh đã phải "đứt ruột" tiêu hủy hàng chục nghìn con gia cầm, trong đó có nhiều đàn vịt chạy đồng. Vậy là có bao nhiêu tiền vốn, công lao, mồ hôi và cả nước mắt để có được đàn vịt, gà sắp đến ngày cho thu hoạch thì buộc phải tiêu hủy. Thật xót xa, cay đắng!
Chưa hết, năm 2007 vừa qua, dịch vàng lùn lún xoắn lá, nạn rầy nâu, rầy lưng trắng... xuất hiện trên diện rộng, làm hàng nghìn ha lúa hè thu, cao sản của nông dân trong tỉnh đang xanh tốt, nhưng chỉ sau vài ngày đã "tan hoang", gây thiệt hại cũng rất lớn đến đời sống kinh tế của nhiều hộ nông dân. Không chỉ do nhiều loại bệnh, rầy nâu bùng phát trên diện rộng, mà trong năm qua giá vật tư nông nghiệp như phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ... tăng cao, chi phí cho sản xuất lớn, nên người nông dân làm ra hạt lúa "một nắng hai sương" càng khó khăn, vất vả hơn!
Ðể xuân thật sự về với mọi nhà
Kỹ sư Lương Ngọc Lân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bạc Liêu cho chúng tôi biết: Toàn tỉnh hiện có hơn 75.000 ha đất trồng lúa, trong đó, gần 50.000 ha lúa chất lượng cao; hệ số vòng quay của đất đạt hai lần. Từ năm 2005 trở lại đây, mỗi năm tỉnh đạt tổng sản lượng từ 650.000 đến 680.000 tấn lúa. Ngoài ra, tỉnh hiện có gần 900 ha đất chuyên trồng rau màu. Ông Lân bộc bạch: "Là người lãnh đạo ngành nông nghiệp tỉnh nhiều năm nay, tôi rất hiểu, luôn cảm thông và trân trọng sự lao động quên mình, nỗi vất vả, lo âu của người nông dân. Thực tế ai cũng biết người nông dân quanh năm vất vả "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời" để làm ra con tôm, hạt lúa, con heo, gà..., nhưng cuộc sống kinh tế vẫn luôn khó khăn. Ngành Nông nghiệp tỉnh đã đề ra nhiều chương trình, giải pháp cụ thể nhằm giúp nông dân sản xuất đem lại hiệu quả cao, như các chương trình: ba giảm, ba tăng; chương trình lúa chất lượng cao; chương trình xây dựng xã phát triển toàn diện... Ðặc biệt, chương trình ba giảm, ba tăng là một chương trình lớn của ngành nông nghiệp, giúp nông dân giảm các chi phí đầu tư cho sản xuất, tăng năng suất, sản lượng, hiệu quả. Chương trình này đang triển khai thực hiện đến các xã và tận mỗi hộ nông dân.
Tuy nhiên, trong nền kinh tế thị trường, mỗi hộ nông dân là một đơn vị sản xuất. Vì vậy, đòi hỏi mỗi hộ cần năng động, sáng tạo, suy nghĩ, tìm tòi cách làm ăn mới, mô hình sản xuất mới. Phải chủ động quyết định nên làm gì, trồng cây gì, con gì đạt hiệu quả kinh tế cao, bền vững. Tóm lại, mỗi hộ nông dân phải căn cứ vào thị trường để quyết định sản xuất cái gì thị trường cần, chứ không phải sản xuất cái gì người nông dân có thể sản xuất được. Chính quyền địa phương và ngành nông nghiệp có trách nhiệm đẩy mạnh công tác khuyến nông, khuyến ngư, khuyến lâm và khuyến cáo nông dân trên một số lĩnh vực; đồng thời, xem xét hỗ trợ một phần một số khâu thiết yếu như công tác thủy lợi, thủy nông nội đồng...
Chỉ còn vài ngày nữa năm Ðịnh Hợi kết thúc, một mùa xuân mới đang về. Mùa xuân là mùa cây cối đâm chồi, nảy lộc; con người có nhiều niềm vui và hy vọng. Nguyện vọng chính đáng của nhiều hộ nông dân Bạc Liêu là mong sao bước sang xuân mới 2008, những khó khăn, vướng mắc nêu trên được các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương xem xét, giải quyết, góp phần giúp nông dân vươn lên làm ăn khá giả. Mong sao chương trình "bốn nhà" (Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp) có sự liên kết chặt chẽ, hiệu quả hơn nữa...
Bước sang năm Mậu Tý - 2008, mỗi hộ nông dân thật sự là một đơn vị sản xuất, chủ động, sáng tạo, tích cực hơn nữa trong lao động sản xuất để làm ra nhiều của cải vật chất, làm giàu cho mình và xã hội, để mùa Xuân thật sự về với mọi nhà nông...
TRỌNG DUY
Nguồn tin: ND