Với lợi thế 27 km bờ biển, 3 cửa sông lớn, hàng ngàn ha bãi bồi ven biển, những năm qua nghề nuôi trồng hải sản của Thái Thụy phát triển mạnh, tăng nhanh cả về quy mô diện tích, số lượng, chất lượng các loại con nuôi, tạo nguồn nguyên liệu dồi dào cho ngành chế biến và xuất khẩu. Nhiều nông dân nhờ nghề này kiếm được cả bạc triệu trong tay, vươn lên làm giàu. Tuy nhiên, hầu hết diện tích nuôi trồng hải sản ở Thái Thụy đều nuôi theo phương pháp quảng canh nên tính rủi ro là rất lớn. Vậy nông dân Thái Thụy cần làm gì để có được các đầm nuôi, ao nuôi hiệu quả và bền vững?
Thái Thụy có hơn 1.750 ha diện tích đầm nuôi trồng hải sản. Trong đó, khoảng 600 ha chuyển đổi và được đánh giá là huyện có tốc độ chuyển đổi những vùng cấy lúa, làm muối sang nuôi trồng thủy hải sản nhanh và mạnh nhất tỉnh. Các vùng chuyển đổi quy mô lớn như Thái Đô( 275 ha), Trường Xuân (30 ha), Quang Lang, Tam Đồng của Thụy Hải (120 ha) đang dần từng bước được đầu tư hoàn chỉnh hệ thống tưới tiêu tách biệt, tu sửa các công trình đầu mối đê, cầu, cống ... chủ động nước phục vụ sản xuất. Đến từng vụ nuôi thả, huyện chỉ đạo chặt chẽ các địa phương hướng dẫn nông dân cải tạo ao đầm, nạo vét đáy ao, phơi đầm đồng thời chủ động thau chua, rửa phèn, lấy nước, xử lý gây màu bảo đảm thời vụ và các yêu cầu kỹ thuật. Trước vụ tôm sú, tổ chức họp các xã ven sông, ven biển, liên ngành, trại giống, đại lý thức ăn, thuốc thú y thủy sản... để quản lý tốt chất lượng con giống, thức ăn, thuốc thú y thủy sản trên địa bàn. Phối hợp với sở Thủy sản tập mở lớp huấn kỹ thuật nuôi trồng thủy sản nước lợ, nước ngọt cho hàng ngàn ngư dân. Các mô hình khuyến ngư được triển khai rộng rãi như: mô hình nuôi cá Hồng Mỹ ở xã Thụy Hải, chuyển giao công nghệ sinh sản giống cá chép V1 tại trại cá giống xã Thụy Dương.. tạo bước đệm để đa dạng hoá đối tượng nuôi trồng cho nhữngnăm tiếp theo. Ngoài tôm sú là đối tượng chính, các chủ ao đầm còn đưa vào nuôi thả các loại: cua, cá bớp, cá vược, rô phi đơn tính, rong câu, ngao.... Năm 2007, tổng sản lượng nuôi trồng hải sản của Thái Thụy đạt gần 6.200 tấn, tăng 2.850 tấn (45,9%) so với năm 2006, cho giá trị thu nhập hơn 200 tỷ đồng.
Qua những con số thực tế và khảo sát của chúng tôi, nghề nuôi trồng hải sản ở Thái Thụy hiện vẫn cho giá trị cao, đặc biệt là những vùng chuyển đổi cho hiệu quả gấp từ 3 đến 4 lần làm muối và cấy lúa. Riêng con tôm sú là đối tượng nuôi thả chính, năm 2007 cho giá trị thu 49,1 triệu đồng/ha/vụ, sau khi trừ chi phí lãi 25,5 triệu đồng/ha/vụ chưa kể các đối tượng cua cá, rong câu nuôi gối ở vụ sau. Nhưng nghề này rủi ro cũng rất lớn, có xu hướng càng về sau càng giảm sản lượng nếu cải tạo ao đầm không tốt, nuôi trồng không đúng kỹ thuật và đặc biệt phụ thuộc nhiều vào yếu tố thời tiết. Thiệt hại của vụ tôm sú năm 2006 ở Thái Thụy với sản lượng thất thu khoảng 30%, xã nhiều nhất là Thái Đô 48% (so với năm 2005) là một ví dụ điển hình. Nguyên nhân chính vẫn là việc quy hoạch thủy lợi các vùng nuôi trồng thủy sản của Nhà nước với phát triển nuôi trồng củ ngư dân chưa hợp lý do nguồn kinh phí có hạn, đầu tư còn dàn trải. Hệ thống tưới tiêu còn nhiều bất cập, hệ thống đê bao đầm còn thấp, độ sâu nước nuôi của hầu hết ao đầm còn nông không bảo đảm ổn định môi trường nuôi dẫn đến năng suất, hiệu quả thấp. Quy mô diện tích của các hộ chưa đồng đều, còn nhỏ về diện tích vùng chuyển đổi, sản xuất còn manh mún, chủ yếu nuôi quảng canh, chưa đầu tư nuôi thâm canh. Phần lớn các diện tích ao đầm được xây dựng, đưa vào khai thác từ lâu nay đã lão hoá nhưng lại không có điều kiện cải tạo, nâng cấp có nguy cơ dẫn đến ô nhiễm môi trường. Hàng năm, công tác tập huấn KHKT nuôi trồng cho nông dân đã làm nhưng áp dụng vào thực tiễn chưa được bao nhiêu, còn phó thác cho tự nhiên. Việc kiểm tra, kiểm dịch, quản lý chất lượng con giống, thức ăn thuốc thú y thủy sản còn hạn chế trong khi các hộ nông dân chưa có ý thức về chất lượng con giống nên thường mua giống rẻ, chưa qua kiểm dịch và đây là một nguyên nhân dễ phát sinh dịch bệnh trong quá trình nuôi.
Hiện nay, nông dân các xã ven sông ven biển Thái Thụy đang tích cực cải tạo ao đầm, chuẩn bị mọi điều thiết cần thiết bước vào vụ nuôi trồng hải sản năm 2008. Toàn huyện phấn đấu sản lượng nuôi trồng trong năm đạt gần 12.800 tấn. Và trong điều kiện như hiện nay, Thái Thụy vẫn xác định lấy đối tượng nuôi tôm sú theo hình thức sinh thái (quảng canh cải tiến) là mục tiêu bền vững nhất trong các ao đầm. Sau đó nuôi luân canh các đối tượng truyền thống như cua xanh, rong câu, cá vược, rô phi đơn tính để khép kín chu trình sinh thái, nâng cao giá trị thu nhập cho một đơn vị diện tích. Đối với những hộ có điều kiện về kinh tế và kỹ thuật thì đầu tư vào nuôi tôm công nghiệp ít thay nước, sử dụng chế phẩm vi sinh để bảo đảm môi trường sinh thái bền vững. Nhưng về lâu dài, Thái Thụy cần phải chuyển nhanh từ nuôi trồng phân tán, quy mô nhỏ sang sản xuất hàng hoá trên cơ sở chuyển mạnh diện tích cấy lúa kém hiệu quả có quy mô 10 ha trở lên thành vùng nuôi trồng tập trung có quy hoạch, xây dựng hệ thống thủy lợi cấp nước, tiêu nước tách biệt. Ứng dụng các tiến bộ KHKT vào sản xuất như: giống, thức ăn, bảo vệ môi trường để chuyển từ hình thức nuôi quảng canh sang nuôi bán thâm canh, thâm canh để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Hiện tại, nhu cầu nguyên liệu phục vụ cho chế biến trên địa bàn Thái Thụy là rất lớn nên cần gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm tạo ra khả năng cạnh tranh tốt hơn trên thị trường trong nước và xuất khẩu. Các đối tượng nuôi mới có giá trị kinh tế cao đã thích ứng với điều kiện sinh thái thì cần coi trọng song nông dân cũng cần mạnh dạn nhập các con nuôi mới như: cá rô phi đơn tính, tôm càng xanh, nhất là các đối tượng chịu lạnh vào nuôi thả tốt đáp ứng thị trường tiêu thụ nội địa và xuất khẩu để phát triển lâu dài. Trước mắt, tập trung vào chỉ đạo xây dựng cho được các mô hình trình diễn làm cơ sở tuyên truyền, nhân rộng phục vụ sản xuất. Huyện cũng phải đào tạo được đội ngũ công nhân kỹ thuật nuôi có tay nghề vững thông qua các lớp tập huấn kỹ thuật nuôi thủy sản để các hộ ngư dân nắm vững quy trình kỹ thuật, những thông tin cần thiết áp dụng vào sản xuất và sản xuất hiệu quả.
Nguyễn Hình
Nguồn tin: Thái Bình
