Cần thiết để bảo đảm xuất khẩu thuỷ sản
Lần đầu tiên một hiệp ước toàn cầu chú trọng vào những vấn đề đánh bắt cá trái phép sẽ được thông qua tại hội nghị thượng đỉnh lương thực thế giới của tổ chức Nông lương thế giới (FAO) vào giữa tháng 11 tới. Hôm 1.9 cơ quan Liên hiệp quốc này đã ra thông báo rằng 91 thành viên đã đạt được thoả thuận “Các biện pháp cảng quốc gia”, nhằm đóng cửa các cảng cá đối với các tàu đánh bắt trái phép, không báo cáo, và không theo quy định.
Hiệp ước này quy định, các tàu đánh cá nước ngoài phải trình với cơ quan quản lý nước sở tại tất cả về số lượng của từng chủng loại cá đã đánh bắt trên tàu, giấy phép đánh bắt, bằng chứng hoạt động hợp pháp, mới có thể cập cảng cá để tiếp nhiên liệu và các nhu yếu phẩm khác phục vụ việc đánh bắt. Biện pháp này nhằm ngăn chặn việc cá được đánh bắt trái phép tiếp cận thị trường thế giới.
Theo lịch trình đã thống nhất, sau khi được thông qua vào giữa tháng 11, hiệp ước này có hiệu lực sau 30 ngày kể từ khi có 25 quốc gia thành viên hoàn thành thủ tục phê chuẩn. Theo ông Nguyễn Viết Mạnh, phó vụ trưởng Hợp tác quốc tế, bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Việt Nam sẽ nhanh chóng phê chuẩn. “Chúng ta hy vọng sẽ tăng được xuất khẩu thuỷ sản, nhờ việc thể hiện cam kết của mình”, ông Mạnh nói.
“Việt Nam chưa có tàu lớn ra vùng biển quốc tế đánh cá nên chưa lo. Còn những sự vụ hay xảy ra với những ngư dân nước ngoài vào vùng biển Việt Nam đánh bắt cá, hay ngư dân Việt Nam đánh bắt cá ở những khu vực chồng lấn, hay tranh chấp chủ quyền, là những vấn đề song phương, chứ không liên quan đến hiệp ước này”, ông Mạnh giải thích thêm.
Tuy nhiên, cũng theo ông Mạnh, Việt Nam lại gặp phải khó khăn khác khi việc đăng ký, cấp phép cho những con tàu đánh bắt cá ngay trên vùng biển của Việt Nam, lại chưa được thực thi đầy đủ, và hầu như chỉ những con tàu trên 90 mã lực là có thể đáp ứng quy định trên. “Nếu Việt Nam không tham gia và thực hiện đầy đủ, thì thuỷ sản đánh bắt của Việt Nam khó có thể được phép xuất sang những nước tham gia hiệp ước này”, ông nói tiếp, và bày tỏ hy vọng với những nước đang phát triển, như Việt Nam, các nước phát triển sẽ đồng ý chấp nhận một lộ trình nào đó.
Nhưng, Liên minh châu Âu (EU) chưa chấp nhận lộ trình này. Và họ cũng không cần chờ hiệp ước có hiệu lực, để áp dụng ngay quy định chống đánh cá bất hợp pháp, từ ngày đầu năm tới.
Cách đây gần một năm, họ đã thông báo cho 22 nước xuất khẩu thuỷ sản của châu Á, trong đó có Việt Nam, về quyết định này. Theo đó tất cả các lô thuỷ sản nhập vào khối này đều phải có đầy đủ giấy chứng nhận khai thác thuỷ sản.
Được biết, kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản hàng năm sang thị trường EU thường chiếm 30 – 35% tổng kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản. Trong đó, phần thuỷ sản khai thác thường chiếm khoảng trên dưới 25% tổng xuất khẩu sang EU, và năm 2008 Việt Nam xuất được 383 triệu USD thuỷ sản khai thác. Và trong 41 mặt hàng thuỷ sản xuất sang EU có các sản phẩm đánh bắt gần bờ, như mực, và xa bờ, như cá ngừ các loại.
Để chuẩn bị cho việc thực thi quyết định kể trên của EU, bộ Nông nghiệp đã cho thành lập một tổ công tác gồm đại diện các cục vụ liên quan, và các địa phương mạnh về đánh bắt thuỷ sản từ tháng 5.2009. Ông Trần Lê Anh Hùng, thư ký tổ công tác, cho biết tổ của ông đang dự thảo quy định giám sát việc khai thác, chế biến và xuất khẩu thuỷ sản vào thị trường châu Âu, để bộ trưởng kịp ký vào cuối tháng này. Sau đó, công tác tuyên truyền, tập huấn, đào tạo cho ngư dân, nậu vựa, các nhà máy chế biến – những đối tượng sẽ chịu ảnh hưởng của quyết định trên – cũng như các cơ quan quản lý nghề cá tại địa phương, sẽ được tiến hành.
“Nếu bất cứ khâu nào trong ba khâu khai thác, thu mua và chế biến thực hiện không tốt, chắc chắn kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản sẽ bị ảnh hưởng nhiều”, ông Hùng nói.
Huỳnh Phan
Nguồn tin: Sài Gòn tiếp thị
