Ngày 4.6, quỹ Quốc tế Bảo vệ thiên thiên (WWF) đã tổng kết dự án Ngăn ngừa ô nhiễm nguồn nước trong hồ Trị An và hạ lưu sông Đồng Nai. Theo WWF, nguồn ô nhiễm chính của sông Đồng Nai hiện nay là do chất thải của chín tỉnh, thành gồm: Lâm Đồng, Bình Thuận, Dăk Nông, Bình Phước, Bình Dương, Tây Ninh, Long An, Đồng Nai, TP.HCM.
30 tấn chất thải trút xuống sông Đồng Nai mỗi tháng
Theo điều tra của WWF, sông Đồng Nai có diện tích lưu vực 37.400 km2, có độ dài 586,4 km, với tổng lượng nước khoảng 36,6 tỉ m3 liên quan đến 11 tỉnh, thành. Tuy nhiên, thời gian qua do nhiều nguyên nhân khác nhau đã và đang làm cho nước sông Đồng Nai có nguy cơ bị ô nhiễm, ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng triệu người.
Nguồn ô nhiễm chính của sông Đồng Nai hiện nay là do chất thải của chín tỉnh, thành. Bình quân mỗi tháng có gần 30 tấn chất thải gây ô nhiễm như: dầu mỡ, chất thải hữu cơ, kim loại nặng đổ ra sông Đồng Nai. Ông Huỳnh Trí Dũng, trưởng ban dự án của WWF nói: “Thời gian qua, tuy mức độ chất thải đổ ra sông có giảm, nhưng tình trạng ô nhiễm nguồn nước sông Đồng Nai hiện nay đáng báo động”.
Ông Nguyễn Lê Được, người dân nuôi cá bè ở Tân Mai, Biên Hoà, Đồng Nai cho biết, tại khu vực này, hầu như các doanh nghiệp có cùng một “kịch bản” xả thải như nhau: cứ khoảng nửa đêm, đoạn sông từ khu công nghiệp Biên Hoà 1 đổ ra cửa sông Đồng Nai, cùng một lúc nước bốc khói trắng, có mùi axit và chất tẩy rửa công nghiệp nồng nặc. Đến nỗi cá chết chỉ trong vòng một tiếng, vớt cá lên mà cá lại không còn có chút nhớt nào, khắp mình mẩy cá bị thâm đen. Hiện nay, theo ông Được, người dân đang chờ kết quả từ sở Tài nguyên và môi trường để khởi kiện đòi bồi thường, đồng thời yêu cầu các cơ quan chức năng liên tục kiểm tra hệ thống xả thải của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, như bà Lương Hồng Loan, phó chủ tịch UBND phường Thống Nhất nói: “Khó khăn nhất là xác định thủ phạm đầu độc sông, vì đây là môi trường ô nhiễm chung, cùng một lúc, từ thượng nguồn đổ xuống”.
Theo kết quả phân tích mẫu vật cá bè chết trên sông Đồng Nai của viện Nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản 2, cho thấy các hạt sắc tố lạ trên gan, thận kết hợp với hệ miễn dịch yếu của cá có thể dẫn đến chết cá do chức năng tiêu hoá và bài tiết bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Nguyên nhân của hiện tượng trên là do môi trường nuôi đã bị ô nhiễm. Theo nhận định của chi cục Thuỷ sản Đồng Nai, lúc cá tại các bè nổi đầu lên mặt nước, miệng mở to là do sự thay đổi đột ngột của môi trường làm giảm lượng ôxy hoà tan. Không loại trừ khả năng do nước thải của các nhà máy quanh khu vực đã xả nước chưa qua xử lý ra sông.
Kẻ gây hại tỉnh bơ
Ông Nguyễn Vân Nam, chủ tịch UBND xã Tịnh Long, huyện Sơn Tịnh, Quảng Ngãi nói: “Vụ xả thải huỷ diệt nguồn thuỷ sản trên sông Trà Khúc của công ty cổ phần đường Quảng Ngãi xảy ra hơn một tháng nay, nhưng xã chưa hề nhận một thông tin nào từ phía công ty này. Nếu như thế này, rất dễ xảy ra tình trạng mất an ninh trật tự trên địa bàn, vì ngày nào bà con cũng mang đơn lên xã khiếu nại”.
Ông Nguyễn Quốc Tân, trưởng chi cục Bảo vệ môi trường Quảng Ngãi thừa nhận, cơ quan chức năng của tỉnh thiếu kiên quyết xử lý, nên tình trạng xả thải gây ô nhiễm của công ty cổ phần đường Quảng Ngãi kéo dài nhiều năm. Theo thượng tá Nguyễn Thanh Trang, phó giám đốc Công an Quảng Ngãi, qua khám nghiệm hiện trường, lời khai nhân chứng và kết quả phân tích mẫu nước của trung tâm Kỹ thuật quan trắc môi trường Dung Quất, Công an Quảng Ngãi nhận định: nhà máy cồn rượu thuộc công ty cổ phần đường Quảng Ngãi đã xả trực tiếp hèm rượu từ bể chứa ra sông, gây cá chết hàng loạt.
Công an Quảng Ngãi đã gửi mẫu nước và các tài liệu liên quan cho bộ Công an để phân tích, sớm có kết luận. Ông Trương Ngọc Nhi, phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đã yêu cầu các cơ quan chức năng, lãnh đạo các địa phương xác minh mức độ thiệt hại, chuẩn bị đầy đủ nhân chứng, vật chứng, cơ sở pháp lý để buộc công ty cổ phần đường Quảng Ngãi phải bồi thường cho người dân.
Chỉ tại dòng sông!
Ông Bùi Đức Bản, người bị thiệt hại nặng do cá chết tại thôn Lê Xá, xã Châu Sơn, huyện Duy Tiên, Hà Nam cho biết, mọi năm nguồn nước ô nhiễm cũng chảy về sông Châu Giang nhưng ít nên cá chết không đáng kể, nhiều lắm cũng chỉ vài tạ. Năm nay, do cống Đệp (đập Phúc) sửa chữa nên mở cổng xả khiến bao nhiêu nước ô nhiễm từ sông Nhuệ đổ hết vào sông Châu Giang dẫn đến cá tôm trên sông chết sạch. Ông Lý Trần Thuận, phó chủ tịch xã Châu Sơn cũng khẳng định nguyên nhân làm cá chết là do nguồn nước ô nhiễm của sông Nhuệ đổ về.
Khi xảy ra hiện tượng cá chết hàng loạt ở các địa phương, trung tâm Quan trắc phân tích tài nguyên và môi trường thuộc Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh Hà Nam đã lấy mẫu nước xét nghiệm. Kết quả cho thấy sông Châu Giang bị ô nhiễm ở mức độ rất cao. Tại thị trấn Hoà Mạc, huyện Duy Tiên nồng độ amoni vượt 22,5 lần cho phép, nồng độ COD vượt 3,07 lần giới hạn cho phép. Ở mức độ nặng hơn, tại đập Phúc huyện Duy Tiên nồng độ amoni vượt 41 lần, nồng độ COD vượt 4,2 lần cho phép. Nguy hại nhất là khu vực Câu Tử, huyện Duy Tiên, nồng độ amoni vượt 58,5 lần và nồng độ COD vượt 4,4 lần cho phép. Tại các khu vực kể trên, nước đều có màu xám, đen và có mùi hôi.
Theo Báo cáo môi trường quốc gia 2009 vừa được bộ Tài nguyên và môi trường công bố, hiện tại nước của trục sông chính thuộc lưu vực sông Nhuệ – sông Đáy đã bị ô nhiễm ở nhiều mức độ khác nhau. Một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước mặt trên lưu vực sông là nước thải từ các khu công nghiệp và các cơ sở sản xuất không qua xử lý xả thẳng ra môi trường hoà với nước thải sinh hoạt.
Theo ông Lý Trần Thuần, phó chủ tịch UBND xã Châu Sơn, huyện Duy Tiên thì hiện nay trong xã còn rất nhiều hộ gia đình đang phải sử dụng nguồn nước ô nhiễm từ sông Châu Giang cho sinh hoạt nên có thể sẽ nhận hậu quả về sau. Ngành tài nguyên và môi trường tỉnh Hà Nam cũng đã nhiều lần phản ánh tình trạng nước sông Nhuệ ô nhiễm đổ vào sông Châu Giang tới các cấp, các ngành có thẩm quyền nhưng tình trạng xả nước thải làm ô nhiễm từ sông Nhuệ vẫn còn tiếp diễn. Và như vậy, người dân bị thiệt hại chỉ biết đổ thừa “tại dòng sông”.
Khó khăn nhất là xác định thủ phạm đầu độc sông, vì đây là môi trường ô nhiễm chung, cùng một lúc, từ thượng nguồn đổ xuống.
Nước thải tự thấm xuống đất!
Thường trực HĐND tỉnh Đồng Nai vừa tái giám sát sáu khu công nghiệp trên địa bàn về tình hình đầu tư và vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung. Tại khu công nghiệp dệt may Tân Tạo, huyện Nhơn Trạch do chưa có đường dẫn nước thải đấu nối vào nguồn tiếp nhận nên lâu nay tổng lượng nước thải gần 600 m3/ngày đêm tự thấm xuống đất. Lãnh đạo khu công nghiệp cho rằng do huyện Long Thành chưa đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước thải vì thiếu ngân sách. Khu công nghiệp Bàu Xéo, huyện Trảng Bom chưa hoàn thành hệ thống xử lý nước thải tập trung do chậm trễ trong việc giải phóng mặt bằng. Hai khu công nghiệp Thạnh Phú, huyện Vĩnh Cửu và Ông Kèo, huyện Nhơn Trạch vẫn chưa có hệ thống xử lý nước thải.
HÀ DỊU – GIANG SƠN – H.T
Nguồn tin: Sài Gòn Tiếp Thị
