Ở Lộc Tân, huyện Bảo Lâm (Lâm Đồng) hiện nay, bà con dân tộc đang có xu hướng phát triển trở lại đàn heo bản địa. Heo giống bản địa bà con nuôi ở Lộc Tân có vóc dáng nhỏ gọn, lưng hơi võng, mình có khoang đen trắng với đặc trưng nổi bật là phần đầu có lông dày, dài và chiếc mõm dài, khoẻ. Heo con trông giống hệt những chú lợn rừng hoang dã, rất khác với heo bố mẹ. Chúng rất nhỏ, thon với bộ lông dày mượt màu nâu sẫm có những vạch vàng chạy dọc thân. Bầy heo trong buôn hoàn toàn được nuôi theo kiểu thả rông. Sáng sớm, từng bầy heo của mỗi gia đình tự vào rừng kiếm ăn, chiều tối lại kéo nhau về. Thức ăn của chúng gồm đủ loại: từ đọt măng, cây chuối rừng, môn... Cũng do heo được chăn thả theo kiểu “bán hoang dã” nên thịt ngọt, chắc, hầu như không có mỡ, lớp da dày... là thứ thịt “sạch” do không sử dụng thức ăn tăng trọng. Trước đây, giống heo này chủ yếu được nuôi tại các buôn của bà con thuộc các dân tộc thiểu số, nuôi chủ yếu để dùng trong gia đình vào các dịp lễ hội, cúng tế ít được bán rộng rãi trên thị trường. Nhưng nay bà con dân tộc Mạ ở các xã vùng sâu Lộc Tân đã nuôi giống heo này với mục đích kinh doanh, bán cho người tiêu dùng.
Anh K’Thao, thôn 2, Lộc Tân là người nuôi heo hơn 20 năm cho biết: “Heo chúng tôi nuôi không kịp để bán, thương lái vào tận buôn tìm mua. Những dịp như lễ, Tết họ đi khắp xã để tìm nhà có heo bán. Nuôi giống heo này rất có lợi, bà con rất muốn nuôi nhiều, như gia đình tôi có lúc nuôi hàng chục con. Một con heo, chỉ nuôi 5 tháng là bán được 500.000-600.000 đồng, lại tốn ít công chăm sóc”. Một điều đặc biệt, dù nuôi theo kiểu thả rông cho heo tự kiếm ăn song giống heo này lớn khá nhanh, chỉ khoảng 5 tháng là đã có thể bán được. Tuy nhiên, sự hưng thịnh của nghề nuôi heo địa phương tại Lộc Tân đã ít nhiều giảm sút. Nguyên nhân là do rừng bị thu hẹp, thức ăn trong tự nhiên cho heo giảm sút. Bầy heo thả tự do lại thường vào rẫy của nhiều gia đình phá cây trồng nên chính quyền yêu cầu bà con không được thả rông.
Anh K’Bá, thôn 3 thì cho rằng: “Nuôi giống heo này có lợi lắm, vừa là truyền thống dân tộc mình, vừa bán được nhiều tiền nhưng nhiều nhà đã phải giảm số heo vì thức ăn ít, lại không được thả rông”. Anh K’Bối, Phó Chủ tịch xã Lộc Tân khẳng định: “Chính quyền xã Lộc Tân xác định nuôi giống heo này là một thế mạnh kinh tế của bà con cần được duy trì và phát triển. Chúng tôi đang tính toán nhiều giải pháp nhằm đưa việc nuôi giống heo này vào sự quản lý để vừa phát triển đàn heo, vừa không gây hại cho môi trường”. Vì vậy, chính quyền xã Lộc Tân đang tính đến giải pháp nuôi heo giống địa phương theo hướng có quản lý bằng cách quy hoạch một khu vực, nhốt heo của các gia đình vào đó cho chúng tự do trong một khu vực cụ thể, không sổng ra ngoài phá vườn rẫy, lại giảm sự mất mát.
Một giống vật nuôi truyền thống của bà con dân tộc Mạ, xã Lộc Tân đang được phát triển theo hướng hàng hoá, góp phần giúp bà con thoát nghèo từ chính con vật nuôi cổ truyền đã và sẽ giúp cho người dân xã Lộc Tân huyện Bảo Lâm thoát khỏi cảnh đói nghèo và vươn lên làm giàu.
Huy Hoàng
Nguồn tin: Truyền hình Lâm Đồng
