Những năm gần đây, ở nước ta số vụ ngộ độc và số người ngộ độc thực phẩm phải nhập viện để cứu chữa có xu hướng gia tăng, gây mối quan tâm và lo ngại trong xã hội; nguyên nhân do thực phẩm bị ô nhiễm trong quá trình sản xuất, lưu thông, bảo quản, chế biến, hoặc do dư lượng thuốc bảo vệ thực vật... Trong số đó, rau thủy canh cũng là một đối tượng đáng quan tâm.
Nông dân phường Nhơn Phú (TP Quy Nhơn) chăm sóc rau xanh. Ảnh: T.Sĩ
Rau thủy canh được dùng phổ biến và thường xuyên trong bữa ăn hàng ngày của mọi nhà, mọi người, nhất là ở nông thôn; quen thuộc và nhiều nhất là rau muống nước, rau cần; các loại rau gia vị như: rau ngổ, rau răm, rau dấp cá… Ở tỉnh ta, rau muống là loại rau thủy canh có diện tích gieo trồng hàng năm lớn nhất, xấp xỉ 3.000ha, chiếm khoảng 25% tổng diện tích rau hàng năm và phân bố ở hầu khắp các địa phương trong tỉnh. Rau muống có vị trí quan trọng và không thể thiếu trong nguồn cung về rau xanh cho nhu cầu của nhân dân trong tỉnh.
Rau muống nước dễ trồng, phát triển mạnh, thu hái nhiều lứa và liên tục trong năm, có thể lưu gốc qua năm, năng suất cao, nhất là khi trồng trên đất ruộng bùn, ao chuôm giàu mùn và dinh dưỡng, đầu tư chi phí sản xuất ít nên giá thấp, dễ ăn và dễ chế biến. Rau muống có hàm lượng dinh dưỡng không cao so với một số loại rau cao cấp và đậu đỗ, nhưng ưu điểm là nhiều chất xơ, sắt, bổ ích cho tiêu hóa và máu.
Do những ưu thế về sản xuất và tiêu thụ nói trên mà bà con nông dân nhiều nơi từ nông thôn đến ngoại thành thường tận dụng cả những diện tích ao tù, sình lầy, mương rãnh thoát nước... để trồng rau muống. Những diện tích này thường nhiều chất mùn hữu cơ, nhiều yếu tố dinh dưỡng nên không cần hoặc cần rất ít phân bón bổ sung mà rau vẫn tốt. Mặt trái của nó là những diện tích đất này ít nhiều đều bị nhiễm bẩn một số chất kim loại độc hại làm rau trồng trên đất này không sạch, có nhiều sâu bệnh, phải phun nhiều thuốc trừ sâu nên không đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm. Không chỉ rau muống mà các loại rau thủy canh khác nếu trồng trên diện tích đất này cũng đều bị nhiễm bẩn và không đảm bảo vệ sinh. Điều này càng trở nên nguy hại hơn khi đa số các loại rau thủy sinh được dùng làm gia vị ăn sống sẽ là nguồn lây nhiễm trực tiếp các bệnh đường tiêu hóa, hô hấp, bài tiết, thần kinh, ung thư… cho người dùng, làm tổn hại trí lực, thậm chí đe dọa đến tính mạng.
Để góp phần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, những người trồng rau thủy canh nên hết sức cẩn trọng trong quá trình sản xuất, không nên trồng và tung ra thị trường các loại rau trồng trên những diện tích nói trên, hoặc nếu có trồng thì phải xử lý tiêu độc làm sạch đất bằng các biện pháp: tiêu thoát nước, lên vồng hoặc bè nổi để rau không tiếp xúc trực tiếp với nước, bón vôi...
Bà con trồng rau cần củng cố thêm nhận thức về quyền lợi và trách nhiệm trong sản xuất và lưu thông rau xanh, góp phần phát triển sản xuất, bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng...
Trần Duy Khả
(Trung tâm Khuyến nông tỉnh)
Nguồn tin: Bình Đinh