Đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền về triệu chứng bệnh và biện pháp phòng trừ rầy nâu, bệnh vàng lùn - lùn xoắn lá

Ngày 24/5/2011 tại Tiền Giang, Bộ Nông nghiệp và PTNT tổ chức cuộc họp Ban chỉ đạo phòng trừ rầy nâu, bệnh vàng lùn và lùn xoẵn lá (VL - LXL). Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Bùi Bá Bổng chủ trì cuộc họp.

Theo báo cáo của Cục Bảo vệ Thực vật, Cục Trồng trọt, diện tích gieo sạ lúa xuân hè (hè - thu sớm) trong tháng 2 và tháng 3 năm 2011 ở đồng bằng sông Cửu Long lên cao hơn mọi năm, trong đó diện tích sạ trong tháng 2 tăng đột biến do giá lúa cao, nông dân tranh thủ sạ sớm. Trà lúa sạ vào tuần cuối tháng 2 và tuần cuối tháng 3 rơi vào thời gian mật số rầy nâu di trú lên cao điểm, vì vậy đã xảy ra tái nhiễm bệnh VL - LXL trên vụ lúa xuân hè với diện tích bị nhiễm khoảng 13.500 ha. Tuy thiệt hại đợt tái nhiễm bệnh VL - LXL này gây ra không lớn do thời kỳ lúa nhiễm bệnh muộn và mật số rầy nâu ở mức thấp, nhưng nguy cơ bệnh VL - LXL truyền sang vụ lúa hè thu chính vụ (gieo từ tháng 4 đến ngày 10/6/2011) là rất lớn vì nguồn bệnh đã có và phân bổ rất rộng trên nền lúa xuân hè, nếu rầy nâu bộc phát tăng mật số sẽ gây ra dịch bệnh VL – LXL lớn trên lúa hè thu 2011 và ảnh hưởng đến vụ thu đông 2011 và đông xuân tiếp theo.

Thứ trưởng Bùi Bá Bổng đề nghị các địa phương và các đơn vị thuộc Bộ thực hiện nghiêm túc công điện số 14/CĐ-BNN-BVTV ngày 19/5/2011của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT về việc tập trung phòng trừ, ngăn chặn tái bùng phát dịch rầy nâu, bệnh VL - LXL trên lúa hè thu năm 2011 ở vùng đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam bộ. Đặc biệt lưu ý một số vấn đề sau:

- Qua một thời gian dài, bệnh VL – LXL được khống chế hiệu quả, vì vậy tâm lý chủ quan đã xuất hiện ở các cấp chính quyền và bà con nông dân. Đối với các cấp chính quyền, việc chỉ đạo theo đúng thời vụ tập trung né rầy có phần nào lơ là; đối với nông dân không tuân theo hướng dẫn về thời vụ, chưa phát hiện được triệu chứng bệnh kịp thời, chưa biết các biện pháp phòng trừ. Vì vậy, cần thiết khắc phục tình trạng này để đảm bảo nghiêm lịch thời vụ và đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền cho nông dân về triệu chứng bệnh và biện pháp phòng trừ rầy nâu, bệnh VL – LXL.
- Kinh nghiệm cho thấy đối với rầy nâu, bệnh VL -LXL không thể chủ quan vì khả năng bộc phát và lây lan rất nhanh, và khi đã lây lan thì gây thiệt hại nặng trên lúa, việc khống chế rất khó khăn và tốn kém. Thời điểm hiện nay lúa hè thu còn non, hoặc sắp gieo sạ là rất mẫn cảm đối với Vl – LXL, vì vậy cần theo dõi sát diễn biến trên đồng ruộng và bẫy đèn để xử lý kịp thời, ngăn chặn không để dịch bệnh tái phát. Động thái mật số rầy nâu từ nay đến tháng 7 là yếu tố trực tiếp làm dịch bệnh phát triển lây lan, vì vậy cần được theo dõi, dự báo chặt chẽ, đồng thời khuyến cáo nông dân sản xuất lúa theo hướng VietGAP để khống chế mật số rầy nâu bộc phát (như không dùng giống nhiễm nặng, sạ hàng, hay sạ thưa, “nông” mực nước ruộng sau khi sạ, không bón thừa phân đạm, không phun thuốc trừ sâu bừa bãi…).
- Giữ vững thời vụ lúa hè thu 2011 để đảm bảo vụ thu đông được gieo sạ đúng thời vụ có cách ly với vụ hè thu ít nhất 2 tuần và thu hoạch đủ thời gian cách lý cho gieo sạ vụ đông xuân kế tiếp.
- Các địa phương cần chuẩn bị khẩn trương cho vụ thu đông 2011 như rà soát vùng sản xuất, tu bổ hệ thống bờ bao, bơm điện, lúa giống…

Thứ trưởng yêu cầu Cục Bảo vệ Thực vật, Viện Bảo vệ Thực vật thu thập mẫu lúa nhiễm bệnh VL – LXL, mẫu rầy nâu ở ĐBSCL để phân tích xác định vi rút. Cục Trồng trọt phối hợp với Cục Bảo vệ Thực vật và Sở Nông nghiệp và PTNT các tỉnh đánh giá các giống lúa kháng, nhiễm qua thực tế sản xuất để cập nhật, bổ sung cơ cấu giống lúa, triển khai chỉ đạo kế hoạch sản xuất vụ thu đông, xây dựng chính sách hỗ trợ sản xuất vụ thu đông. Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường tổng kết kết quả thực hiện đề tài, dự án liên quan đến rầy nâu, rầy lưng trắng, các bệnh vi rút hại lúa (VL – LXL, lùn sọc đen) trong giai đoạn 2006 – 2010, các đề tài, dự án đang thực hiện và đề xuất đề tài, dự án cho giai đoạn 2011 – 2015. Trung tâm Khuyến nông Quốc gia tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, tập huấn đối với rầy nâu, bệnh VL – LXL cho các tỉnh phía nam.